توسعه صنعتی فراگیر و پایدار،پیشرفت صنعتی و رشد اقتصادی را به شیوه­ای اجتماعی فراگیر و سازگار با محیط زیست ترویج می­کند و صنعتی شدن نباید صرفا براساس پتانسیل تولید درآمد آن ارزیابی شود بلکه استفاده کارآمد از منابع، کاهش سطح انتشار مواد زائد و خلق مشاغل سبز با امکان ارائه محصولات با کیفیت بالا نیز باید در نظر گرفته شود. بدین­ ترتیب، یکی از چالش­های اساسی در مسیر توسعه پایدار، تفکیک عوامل دارای پتانسیل رشد اقتصادی از استفاده مستمر از منابع تجدیدناپذیر است که همین امر تاثیر مثبتی بر محیط زیست خواهد داشت. این در حالی است که مدل اقتصادی خطی فعلی بر اساس رویکرد «گرفتن، ساختن و دفع» شکل گرفته است که به دلیل استفاده و برداشت از منابع طبیعی و تجدیدناپذیر فشار زیادی بر زمین ایجاد نموده است.  بدین­روی، گذار به سوی یک اقتصاد چرخشی، که در آن مواد و محصولات مورد استفاده مجدد و بازیافت قرار می­گیرند و تولید زباله به حداقل می­رسد، برای مقابله موثر با این چالش جهانی ضروری است.با افزایش گرمایش زمین، تولید، مصرف‌گرایی و همزمان کاهش منابع تجدیدناپذیر، مدیریت تولید با چالشی جهانی روبرو شده است، و دنیا به مرور زمان به سمت اقتصاد چرخشی در حرکت است که در واقع یک سیستم اقتصادی با هدف کاهش ضایعات و مصرف پیوسته منابع است. این رویکرد با هدف دستیابی به آماج نهایی توسعه پایدار پایه‌ریزی شده است.مفهوم پایداری و توسعه پایدار نیز در پاسخ به همین چالش جهانی مطرح شده است.
در واقع، اقتصاد چرخشی به معنای آن است که محصولات، قطعات و مواد چندین بار در طول زنجیره­های ارزش باز گردانده می­شوند و مکررا مورد استفاده قرار می­گیرند. این امر براساس اصول اقتصاد چرخشی صورت می­گیرد که در آن نخست محصولات برای دوام طولانی مدت طراحی شده­ اند، دوم آن­که ارزش خلق شده تا زمانی که ممکن است در چرخه اقتصادی حفظ می­شود و سوم، تولید زباله(انواع پسماند، ضایعات، مواد زائد) و آلودگی­های مختلف به حداقل خواهد رسید(رویکرد زباله صفر). درنهایت، استفاده از انرژی­های تجدیدناپذیر تا حد ممکن در صنایع به حداقل برسند و با انرژی­های تجدیدپذیر جایگزین شوند. از این رو، اقتصاد چرخشی می­تواند ستون محکمی برای تدوین سیاست­های عمومی به­ منظور حمایت از توسعه صنعتی پایدار و فراگیر در میانه محدودیت­ها و نگرانی­های زیست محیطی و اجتماعی موجود جهان باشد. این امر شامل تغییرات قابل توجهی در الگوهای تولید و مصرف است که توسط سیاست­هایی که فعالیت­های صنعتی و اقتصادی را با مرزهای زیست محیطی زمین سازگار می­کند، پشتیبانی می­شود. لذا، علاوه بر ترویج جداسازی منابع قابل استفاده از پسماند و ارتقای کارایی آن، اقتصاد چرخشی می تواند به روش­های مختلفی به توسعه صنعتی فراگیر و پایدار جهان کمک کند و یک مدل صنعتی­ سازی انسانی و محیط­ زیست-محور را پرورش ­دهد.
باید اذعان داشت، درسال­های اخیر با توجه به اهمیت موضوع توسعه صنعتی فراگیر و پایدار در کشورهای مختلف جهان، توسعه سیاست­­گذاری در حوزه اقتصاد چرخشی در بخش­های مختلف صنعت مورد توجه قرار گرفته است؛ به طوری­که کشورهای مختلف این مهم را در صدر اولویت سیاست­گذاری­های صنعتی خود قرار داده­ اند و به توسعه برنامه­ های راهبردی و عملیاتی(شامل توسعه سیاست­های جدید، چارچوب نظارت بر اقتصاد چرخشی، تجدید نظر در قوانین) پرداخته شده است.مدل‌های کسب‌وکار با محوریت اقتصاد چرخشی می‌توانند سودآوری بیشتری در مقایسه با مدل‌های خطی داشته باشند. همچنین امکان استفاده از محصولات و خدمات مشابه را فراهم می‌کنند.

اقتصاد دورانی بر سه اصل استوار است که شامل موارد زیر می باشد:

 

    ۱- از بین بردن زباله و آلودگی

ما باید تولید زباله و آلودگی های ناشی از آن را به عنوان یک نقص بپذیریم تا این که به تولید محصولات جانبی آنها بپردازیم. با تغییر طرز فکر و استفاده از مواد و فناوری جدید، می توانیم اطمینان حاصل کنیم که زباله در وهله اول ایجاد نشده است.

 

   ۲-  استفاده مجدد از محصولات و مواد

ما می توانیم محصولات را برای استفاده مجدد، تعمیر یا تولید مجدد طراحی کنیم. اما ماندگار ماندن همه چیز تنها راه حل نیست. وقتی صحبت از محصولاتی غذایی یا بسته بندی های اضافه می شود، باید بتوانیم آنها را در سیکل استفاده مجدد نگه داریم، بنابراین آنها به محل دفن زباله نمی رسند.

۳- بازسازی طبیعت

هیچ مفهومی از زباله در طبیعت وجود ندارد. همه چیز غذای چیز دیگری است. برگی که از درخت می افتد جنگل را تغذیه می کند. با بازگشت مواد مغذی به خاک و سایر سیستم ها، می توانیم منابع طبیعی را افزایش دهیم.

البته، ما باید کل چرخه زندگی یک محصول و کل سیستم را در نظر بگیریم. اگر فرایند تولید نیاز به استفاده زیاد از سوخت های فسیلی یا مواد شیمیایی آلاینده داشته باشد، ایجاد چیزی که بتواند بارها و بارها مورد استفاده قرار گیرد، بی فایده است. و اگر هیچ ظرفیتی برای تعمیر، تولید مجدد یا بازیافت یک مورد پس از استفاده وجود ندارد، نمی توانیم آن را واقعاً یک محصول اقتصاد دورانی نام ببریم.

۴- کسب و کار‌ها و اقتصاد دورانی 

نمونه های بسیار از شرکت هایی  که محصولات خود را در مراحل مختلف، از طراحی اولیه تا ساخت و استفاده، مورد ارزیابی قرار می دهند وجود دارند که بر پایه اقتصاد چرخشی و بازیافت درست پسماند فعالیت می کنند.

Recommended Posts

No comment yet, add your voice below!


Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *